(Độc giả cần tham khảo thêm với Bác Sĩ Gia Đình của mình)

Sương trên ngành còn thắm sắc mai
Hoa đua cười chào đón gió vui
Non nước bình minh uống nghìn muôn tia sáng

Đây là đoạn mở đầu của một bài hát tả quang cảnh của một buổi sớm mai đẹp trời, hoa vui mừng đón gió dưới ánh nắng mặt trời chan hòạ Có một lỗi nhỏ, chữ nghành ở đây tác giả viết không đúng chính tả. Chính ra phải viết ngành (không có chữ h sau chữ g) có nghĩa là cành hay nhánh.

Đó là một bản nhạc nổi tiếng được sáng tác khoảng 1/2 thế kỷ trước: Quảng Đường Mai, một bài hát có thể nói là có phần nhạc tuyệt hảo và lời bài ca cũng hay. Người viết nhạc cho bài Quảng Đường Mai là nhạc sĩ Nguyễn Hữu Ba, cũng là tác giả của các bản hát khác như Lửa Rừng Đêm, Tiến, Tiếng Hát Quân Nam... những bản tân nhạc có mục đích dấy động lòng yêu nước Việt của các thanh niên thời đó.

Trước hết có hai điểm cần xác định về bài hát Quảng Đường Mai .
 - Thứ nhất, bài hát có lẽ nhiều người biết do nhạc sĩ Nguyễn Hữu Ba viết nhạc, nhưng chắc chả mấy ai để ý đến người viết lời là Sơn Tùng. Và đây cũng là một điều bất công bằng. Những người làm thơ, viết lời cho bản nhạc phải được nhớ và nhắc đến. Có thể nói, lời bài nhạc hay thơ được phổ nhạc là khoảng 40%, nếu không nói là 50% linh hồn của bài hát.
-  Thứ hai, bài nhạc của Nguyễn Hữu Ba và Sơn Tùng thường được nhiều người, nhất là những người sinh đẻ ở miền Bắc Việt, gọi nhầm lẫn là Quãng Đường Mai (dấu ngã) nhưng nguyên thủy tên là Quảng Đường Mai (dấu hỏi).

Mới đọc qua, người ta có lẽ nghĩ ngay là tác giả đã phát âm chữ quãng theo lối người Nam Việt sai đi thành quảng và vì vậy đã cũng viết sai. Không chắc đã như vây.  Đọc và suy luận cho kỹ, nếu quả thật các tác giả bị ảnh hưởng của tiếng Nam thì đã dùng chữ ngàn, nhưng họ đã dùng chữ nghìn của người Bắc ở một chữ khác cũng trong đoạn nhạc trên.

Quãng chính ra có nghĩa là khoảng, đoạn hay chặng và quãng đường mai nghĩa sẽ là đoạn đường ngày mai hay chặng đường tương laị
Nhưng quảng có nghĩa khác, là rộng rãi. Như vậy, cũng có thể hai tác giả đã muốn nói là đường rộng ngày mai cũng như là quảng lộ tương lai, nếu muốn dùng chữ Hán Việt.
Tuy cách đặt chữ Hán Việt quảng ở trước chữ đường hơi vô lý, nhưng cách giải thích sau có vẻ đúng hơn vì đến đoạn tiếp theo, thấy rõ có một con đường có nắng và con đường thật rộng rãi:

Chim líu lo cười vang trời, tung cánh bay chuyền khắp nơi
Ong bướm say màu nắng tươi, trên đường rộng xa khơi

Rồi qua một đoạn nhạc không lời, căn bản cũng chỉ là nhạc lập lại của đoạn trên:
La la la la la la la
La la la la la la la
La la la la la la la
La la la la la la

Đến điệp khúc, sẽ lại thấy quảng lộ ngay từ đầu:

Nào, nào thanh niên, đường rộng còn chờ chân bước
Chớ phiền đường trường vô biên; hồn mạnh, lòng dạn, chân kiên
Cất tiếng lên, ca lên anh em, cho người đời chút thú êm đềm
Lòng nguyền giúp ích muôn người, và tìm ánh sáng cho đời
Đường tiến lên nhựa tuôn trào, đường tiến lên hăng hái
Đời chúng ta dù thế nào, quyết bền dây thân ái
Mặt trời chiếu sáng, rạng ngời trên đường đi:
Vui sướng đi đời không sầu, vui hát đi cùng tiến mau
Cho ánh dương cùng sáng sau, soi đời đẹp xinh sao.

Nghe đoạn này thấy rõ đây là một ngày nắng đẹp và sẽ có rất nhiều nắng trong ngàỵ
Cứ theo nhạc sĩ Nguyễn Văn Ba và Sơn Tùng mà tiến lên đi trên con đường rộng, đường dài đầy nắng chiếu coi bộ thật hào hứng.

Tuy nhiên, phải coi chừng vì nếu vì đường dài, đi mãi đi hoài và ở ngoài trời phơi nắng ngày này qua ngày khác, xác suất bị ung thư da sẽ nhiều hơn những người không phơi nắng.
Có một số kiến thức căn bản cần biết về ánh sáng mặt trời và dạ
Những người phơi nắng có làn da mầu đậm hơn (tan), nhưng thật ra mầu da đậm này là một dấu hiệu da đã bị ánh sáng mặt trời làm hư hạị Phơi nắng nhiều, da đậm mầu như vậy sẽ làm da nhăn sớm và dễ bị ung thư hơn bình thường.

Những điều sau đây cần biết, để bảo vệ da khỏi bị ảnh hưởng tai hại của ánh nắng:
 1. Tránh ánh mặt trời chiếu trực tiếp (direct exposure) vào da nhất là vào mùa Hạ, khi tia tử ngoại   (UV) khá mạnh.
 2. Phải càng cẩn thận hơn nếu có những hoạt động ngoài trời ở vùng cao độ (high altitudes), hay ở những chỗ có tuyết vì ánh sáng mặt trời được tuyết phản chiếu thêm.
 3. Mặc quần áo, đội nón rộng vành để ngăn ánh sáng mặt trời khỏi chiếu thẳng vào dạ
 4. Dùng kem chống nắng (sunscreen) với số SPF tối thiểu là 15. Chi tiết này thường có ghi ở ngoài lọ kem và chỉ dùng loại kem có ghi rõ ràng số SPF.
 5. Dùng kem chống nắng trước khi đi ra nắng. Bôi kem vào da ở những chỗ sẽ bị nắng chiếu và mỗi 1 đến 3 giờ đồng hồ nhớ bôi lạị
 6. Cần bôi môi với nhựa môi (lip balm), vì môi khá nhậy cảm với mặt trờị
Riêng về môi của đàn bà, có một điểm thú vị cũng nên biết. Nếu các cô các bà không thích dùng nhựa môi, đánh son môi cũng được biết có bảo vệ môi cho phụ nữ một phần nào.

Và, màu môi thắm của em, ôi sao mà đẹp và dễ... yêu:

...Anh yêu làn môi thắm, đưa anh vào mộng vàng
Anh yêu tà áo trắng, ngát lên mầu hoa nắng
Anh yêu vầng tóc rối, có hoa vàng ngại ngần
Anh yêu rồi yêu mãi, yêu em và yêu em.
(Yêu Em Và Yêu Em/nhạc và lời Phạm Anh Dũng)

Bài ca này cũng... đặng lắm đó! Hổng có nói giởn đâu à!

(Patient Care/June 15, 2000/p.111
Quảng Đường Mai/Tỳ Bà xuất bản năm 1950)

BS Phạm Anh Dũng, ABFP
Santa Maria, California, U.S.A.
Tháng 09, 2000