KHỔ THƠ LỤC BÁT

Đó là thể loại thơ câu 6 chữ và câu tám chữ đi liền với nhaụ..bắt đầu là câu 6...sau đó là câu 8 và cứ đi như vậy cho đến khi mình kết thúc bài thơ ï..và câu kết thúc lúc nào cũng là câu 8............. chữ cuối cùng của câu 6 sẽ có cùng vần với chữ thứ 6 của câu tám
Cùng vần là những vần có cùng âm như : thu, thư, như, thứ, khử....cùng, cũng, cưng , ngưng, sưng, dưng, dùng.........

Thí dụ :

Nước mà chảy mãi không NGỪNG
Sẽ thành sông lớn muôn TRÙNG xa khơi

Các bạn thấy chữ ngừng ở cuối câu 6 cùng vần với chừ trùng....thứ 6 của câu tám bên dướị...

Thí dụ 2 :

Lời thơ dù có lặng IM
Ý thơ vẫn mãi trái TIM yêu người

Và vần cuối cùng của câu 6 tiếp theo sẽ có cùng vần với vần cuối của câu 8....và cứ đi hoài câu 6 câu 8 cho đến khi mình muốn chấm dứt sẽ là câu 8

Thí dụ :

Nước mà chảy mãi không NGỪNG
Sẽ thành sông lớn muôn TRÙNG xa KHƠI
Người mà học mãi không THÔI
Sẽ thành hiền triết muôn ĐỜI vẻ vang

Các bạn thấy cách gieo vần không ?? chữ trùng...và ngừng là cùng âm...hay cùng vần....chữ khơi, đời, thôị...là cùng vần

Dù cho đau khổ trăm BỀ
Tình ta vẫn vậy vẫn THỀ yêu AI
Cho dù tình lắm đắng CAY
Lòng ta vẫn vậy yêu AI vẫn chờ.

Nếu mà còn làm tiếp thì chữ cuối của câu 6 sẽ có vần ờ hoặc ộ.........


*********************************

Chào chủ nhân Việt Sơn Trang,

Mình tình cờ "đi lạc" vào đây và có đọc qua mục gieo vần thơ. Mình xin mạn phép góp một chút ý kiến:

Khi bàn về thể thơ Lục (6) tám (8) ta nên đưa ra qui tắc chung như sau:

bằng bằng trắc trắc bằng bằng
bằng bằng trắc trắc bằng bằng trắc bằng

và ngoài ra còn nhiều điều kiện khác nữa.

Khi làm thơ thất ngôn bát cú hay thất ngôn tứ tuyệt kể cả thơ lục bát nữa, ta nên lưu ý luật "Nhất, Tam, Ngũ bất luận" có nghĩa là chữ thứ nhất, thứ ba, thứ năm trong câu đôi khi có thể phá luật cho lời thơ có tính uyển chuyển hơn......

Nếu tác giả bài viết đăng trên Việt Sơn trang mục "gieo vần thơ" muốn tham khảo thêm thì nên tìm đọc cuốn "Quốn Văn Trích Diễm" của giáo sư Dương Quảng Hàm.

**********

THẤT NGÔN

Thể tứ tuyệt thất ngôn là thơ có bốn câụ..mỗi câu 7 chữ ....Thì chữ cuối của câu 1 và hai phải cùng vần...và phải là vần bằng

vần bằng : là những chữ có không có dấụ..hoặc dấu huyền...thí dụ :Không, bồng, chồng, từ, tư, tu, tì, thì , thi , thương....

.....Chữ cuối của câu thứ ba thì có thể cùng vần hoặc không cùng vần...nhưng phải là vần trắc...

vần trắc : là những chữ có dấu sắc, hỏi, ngã, nặng

Thí dụ : Chống, sống, sướng, hưởng, thưởng, dã, dạ , mộng.....

....Và câu thứ tư thì phải có cùng vần với câu 1 và 2.....và là vần bằng

Thí dụ :

Mộng mơ trong cõi buổi chiều TÀ (câu 1)
Bóng ai trong nắng dáng thướt THA (câu 2)
Ung dung dyên dáng ôi xinh QUÁ (câu 3)
Thẩn thơ nhớ mãi cõi lòng TA (câu 4)

chữ quá trong câu 3 dùng trong bài này là cùng vần...mà vần trắc....Ba chữ kia của ba câu 1, 2, 4 phải cùng vần

Thí dụ 2

Thân như bóng chớp, có rồi KHÔNG
Cây cỏ xuân tươi, thu đượm HỒNG
Mặc cuộc thịnh suy, đừng sợ HÃI
Thịnh suy như cỏ, hạt sương TRONG

trong bài này chữ hãi là khác vần...ba chữ kia phải cùng vần....Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt còn có cách gieo vần khác nữa nhưng rắc rối lắm đó là gieo theo vần đối tức là hai câu đối với nhaụ..một trắc một bằng....bắt đầu là vần trắc....và còn vài cách gieo vần nữạ....nhưng như vầy thì đơn giản hơn....

còn nếu làm thơ dài thì có thể cứ làm tiếp bốn câu khác nối vô và cứ như thế nối tiếp ......nhưng trong vấn đề làm thơ dàịcác bạn có thể hoạ cùng vần với câu 4 của bốn câu trên hoặc là đổi sang vần khác cũng được....nhưng khuyên là làm thơ dài thì làm thơ lục bát hay hơn...vì hồn thơ sẽ bay bổng đó..... còn thơ thất ngôn bát cú là thơ thất ngôn nhưng chỉ có tám câu thôị...... bốn câu đầu thì theo thể thất ngôn tứ tuyệt......bốn câu sao là thể thơ hai câu đối với nhaụ....tức câu 5 là vần trắc, câu 6 là vần bằng và cùng vần với câu 4....câu 7 là vần trắc...câu 8 là vần bằng và cùng vần với câu 1,2.4.6....

Thơ còn co thơ bát ngôn, song thất lục bát, song tứ lục bát, ngũ ngôn, tứ ngôn, vè,......Cửu ngôn......Chúc các bạn sẽ làm được những vần thơ hay nhạ....



THỂ THƠ SONG THẤT LỤC BÁT

Ddó là thể thơ hai câu đầu mỗi câu bảy chữ, hai câu sau một câu 6 một câu 8......Hai câu đầu là khổ đối tức là vần của mỗi câu sẽ đối với nhaụ....chữ cuối của câu đầu là vần trắc....tức là những chữ có dấu sắc, hỏi, ngã, nặng

Thí dụ: Chống, sống, sướng, hưởng, thưởng, dã, dạ , mộng.....

Câu thứ hai chữ cuối có vần bằng...
vần bằng : là những chữ có không có dấụ..hoặc dấu huyền...thí dụ :Không, bồng, chồng, từ, tư, tu, tì, thì , thi , thương....

Thí Dụ :

Tình si vẫn một lòng chung THỦY (câu 1)
Cứ mơ hoài giấc mộng mê LY (câu 2)

Chữ thủy của câu 1 là vần trắc và đối lại với chữ ly của câu 2 là vần bằng....
Câu thứ ba sẽ là một câu có 6 chữ và chữ cuối của câu # 3 sẽ có cùng vần với chữ cuối của câu # 2...
Cùng vần là những vần có cùng âm như : thu, thư, như, thứ, khử....cùng, cũng, cưng , ngưng, sưng, dưng, dùng.........

thí dụ :

Tình si vẫn một lòng chung THỦY (câu 1)
Cứ mơ hoài giấc mộng mê LY (câu 2)
Ddể rồi khổ hận duyên THI (câu 3)

Chữ Ly của câu hai và chữ Thi của câu 3 cùng vần......
Và câu cuối cùng của bài thơ sẽ là một câu có 8 chữ.....chữ cuối cùng của câu 6 sẽ có cùng vần với chữ thứ 6 của câu tám
thí dụ :

Tình si vẫn một lòng chung THỦY (câu 1)
Cứ mơ hoài giấc mộng mê LY (câu 2)
Ddể rồi khổ hận duyên THI (câu 3)
Xác thân cay đắng ai BI vì tình(câu 4)

Chữ Thi và chữ Bi cùng vần....như vậy là hoàn tất một bài thợ....

Và còn một cách nữa đó là gieo theo vẫn cho hai câu đầu ....

Chữ cuối của câu đầu tiên là vần trắc và bắt vần với chữ thứ 5 hoặc 6 của câu sau và chữ cuối của câu thứ 2 vẫn là vần bằng

Thí dụ :

Tình si vẫn một lòng chung THỦY (câu 1)
Nhớ nhung nhiều bi LỤY sầu ĐAU (câu 2)
Yêu ai tình mãi ngọt NGÀO (Câu 3)
Đêm buồn thơ thẩn lệ TRÀO con tim (Câu 4)

Hai câu 3 và 4 thì cách gieo vần như trên.



THỂ THƠ SONG TỨ LỤC BÁT

Thể thơ song tứ lục bát thì hai câu đầu mỗi câu 4 chữ và là thể đối như song thất lục bát vậy đó em.........

thí dụ :

Yêu em muôn thuở
Mãnh tình ngây thơ
Yêu em anh tặng vần thơ
Mong rằng mãi mãi duyên tơ kết thành

THỂ THƠ SONG TỨ SONG THẤT

Thể thơ song tứ song thất là hai câu đầu có cùng vần....mỗi câu bốn chữ và chữ cuối là vần bằng....chữ cuối của câu thứ 3 là vần trắc...và chữ thứ tư của câu 3 sẽ có cùng vần với chữ cuối của hai câu đầụ...và phải là vần trắc ( đôi khi có thể lạc vận...tức là chữ thứ tư không cùng vần cũng được)....chữ thứ 5 của câu 4 sẽ có cùng vần với chữ cuối của câu 3....và phải là vần trắc...và chữ cuối của câu 4 phải là vần bằng.....thể đốị...

Thí dụ :

Lòng mãi vấn VƯƠNG
Say đắm yêu THƯƠNG
Yêu người mơ TƯỞNG duyên say ĐẮM
Mong tình nồng, tay NẮM trong TAY



THỂ THƠ BÁT NGÔN

Ddó là loại thơ mỗi câu tám chữ chữ cuối của câu đầu sẽ bắt đầu bằng vần trắc....chữ thứ 5, hoặc thứ 6 của câu hai có cùng vần với chữ cuối của câu 1......chữ cuối của câu 3 có cùng vần với chữ cuối của câu 2......và chữ thứ 5 hoặc 6 của câu 4 sẽ có cùng vần với chữ cuối của câu 3......và chữ cuối của câu 4 sẽ là vần trắc......

Lắng tâm ta, tâm hồn luôn ưu UẤT
Luôn khổ hờn, chất NGẤT với thương ĐAU
Tâm cay đắng, khổ hận cả ngàn SAU
Thân phai tàn, tình ĐAU tim chua XÓT

Đây chỉ là cách gieo vần chứ chưa đi sâu vào luật thơ, chút ít thiển ý mong các bạn đừng chê trách.....Chỉ là góp sức mọn để cùng nhau họa thơ vui ...chúc các bạn họa những vần thơ tuyệt tác.

Khoa Phan